تأثیر عوامل محیطی بر تصمیم‌گیری اخلاقی در کسب‌وکارهای نوپا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی - کمی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد مدیریت کارآفرینی دانشگاه تهران

چکیده

وضعیت و کیفیت تصمیم‌گیری اخلاقی کارآفرینان، یکی از مقوله‌ها و دل­نگرانی‌های مهم در حوزة عمومی کشورمان محسوب می‌شود و در محافل علمی و پژوهشی کشور نیز به‌عنوان دغدغة پژوهشی ارزشمندی برای شناخت مطرح است. عوامل فردی، محیطی و ماهیت کسب‌وکار، بر التزام و پایبندی کارآفرینان به تصمیم‌گیری اخلاقی در کسب‌وکار تأثیر دارند، اما این دغدغه به فعالیت پژوهشی بیشتر در محیط کسب‌وکار نیاز دارد. از این‌رو، در این پژوهش تلاش شده است که عوامل محیطی مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی در کسب‌وکارهای نوپا شناسایی شوند. به‌این‌منظور، در قالب روش پیمایش و با ابزار پرسشنامة استاندارد، اطلاعات مربوط به تصمیم‌گیری مالکان و مدیران حدود 150 کسب‌وکار نوپا در بخش‌های حمل‌ونقل و تجهیزات و مواد آزمایشگاهی، جمع‌آوری و با استفاده از تکنیک‌های آماری شامل تحلیل واریانس فریدمن و مدل معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد محیط فرهنگی- اجتماعی بیشترین تأثیر و محیط مذهبی– انسانی کمترین تأثیر را بر فعالیت کسب‌وکارهای نوپا دارند. همچنین، براساس نتایج، تصمیم‌گیری اخلاقی مبتنی‌بر استدلال فایده‌باوری در ترکیب با استدلال نسبی‌بودن اخلاق کسب‌وکار، بیشترین اولویت را در کسب‌وکارهای نوپا دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental factors influencing on ethical decision making of novice businesses

نویسندگان [English]

  • Ghanbar Mohammadi Elyasi 1
  • Zahra Badli 2
چکیده [English]

Conditions and quality of ethical decision making by entrepreneurs is an important concern in academic and public area in Iran. Different factors such as personal, environmental and nature of business are causing the ethical decision making by entrepreneurs, but the concern have to great attention in Iranian academic institutions. Thus, research goal is try to identify environmental factors influence on ethical decision-making in novice businesses. In order to do so, survey method and questionnaire technique were used to gather data related with transportation and experimental equipment and about 150 novice businesses. Friedman and structural equation modeling techniques were used to analyze data. The research findings show that cultural-social environments have most impact and human-religious values have least effect on ethical decision-making by entrepreneurs. Also the research findings show that utilitarian reasoning in combine with ethical relativism have the highest rank in ethical decision making by owners and managers of novice business.

کلیدواژه‌ها [English]

  • environmental factors
  • Ethical Decision-Making
  • Novice Businesses
×     الوانی، سید مهدی (1383)،"اخلاق و مدیریت: به سوی نظام اخلاق یکپارچه در سازمان"، فصلنامه مطالعات مدیریت. بهار و تابستان 1383، شماره 41-42، ص 4-2.

×     مونتسکیو. شارل دو، (1748)، روح القوانین، ترجمه: مهتدی. علی اکبر، (1362)، ناشر: امیر کبیر.

×     کاپلان. رابرت، نورتون. دیوید، (1996)، نقشه استراتژی: تبدیل دارایی‌های نامشهود به پیامدهای مشهود ترجمه: اکبری. حسین، سلطانی. مسعود، ملکی، امیر، (1388)، تهران، ناشر: آریانا.

×     گزارش پایش محیط کسب و کار ایران (1391)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.

×     هولمز، رابرت، (2004)، مبانی فلسفه اخلاق، ترجمه: علیا، مسعود، (1385)، انتشارات ققنوس.

×     ریچلز، جیمز، (1993)، فلسفه اخلاق، ترجمه: اخگری، آرش، (1387)، انتشارات حکمت.

×     زالی، محمدرضا، (1391)، گزارش مدیریتی پنجمین برنامه پژوهشی، ارزیابی شاخص‌های کارآفرینی در ایران براساس مدل GEM(نتایج برنامه2012GEM)، کارفرما: موسسه کار و تأمین اجتماعی.

×     مصباح یزدی، محمدتقی (1389)، فلسفة اخلاق، شرکت چاپ و نشر بین الملل.

×     وبر، ماکس (1930)، اخلاق پروتستان و روح سرمایه داری، ترجمة: ثاقب فر، مرتضی، (1388)، تهران، انتشارات جامی.

×     بارکر. جان، (2000)، ساخت یابی، ترجمه: قاضیان، حسین، (1386)، تهران؛ نشر نی.

  • Aidis, R., Praag, M. (2007). Illegal entrepreneurship experience: Does it make a difference for business performance and motivation. Journal of Business Venturing, 22, 283–310.
  • Baldauf, A., Cravens, D. W. & Wagner, U. (2000). Examining determinants of export performance in small open. Journal of World Business, 35(1), 61-79.
  • Bommer. Michael, Gratto. Clarence, Gravander. Jerry & Tuttle. Mark, (1987), A behavioral model of ethical and unethical decision making,Journal of Business Ethics.V.6,NO,4,p:265 - 280.
  • Ferrell, O.C. & Fraedrich, (1997), Business Ethics, Ethical Decision Making and Cases, 3rd ed, Boston, New York: Houghton Mifflin Company.
  • Forsyth, D. R., (1980), taxonomy of ethical ideologies. Journal of Personality and Social Psychology, 39(1), 175-184.
  • Fritzsche, David J, 1991, “A Model of Decision-Making Incorporating Ethical Values,” Journal of Business Ethics, 10(11):841-852.
    • Hansen, R. S., (1992), a multidimensional scale for measuring business ethics: A purification and refinement. Journal of Business Ethics, 11(7), 523-534.
    • Hofstede, G., (1980), Culture’s consequences: International differences in work related values. Beverly Hills, CA: Sage.
    • Hellriegel, D., J. W. Slocum and R. W. Woodman: (2010), Organizational Behavior, Publisher Cengage Learning, United States.
    • Hunt, Shelby D., and Scott J. Vitell, (2006), “A General Theory of Marketing Ethics: A Revision and Three Questions,” Journal of Macromarketing, 26(2):143-153.
      • Inglehart, R., (1997), Modernization and Post modernization: Cultural, Economic and Political Change in 43 Societies. Princeton, NJ: Princeton University Press.
      • Lewis P.V., (1985),Defining Business Ethics: Like Nailing Jello to a Wall. Journal of Business Ethics. 4, 377-383.
      • Luke, B., Verreynne, M.L., Kate K. (2007). Measuring the benefits of entrepreneurship at different levels of analysis. Journal of management & organization, 13 (4), 312–330.
      • Ma. Zhenzhong, Liang. Dapeng, Kuo-Hsun and Lee. Yender, (2012), Most cited business ethics publications: mapping the intellectual structure of business ethics studies in 2001–2008, Business Ethics: A European Review,Volume.21, Number.3, June.
      • Crane, A. and Matten, D. (2004). Business Ethics: A European Perspective, Oxford:Oxford University Press.
        • Mayo, M. A., Marks, L. J., (1990), An empirical investigation of a general theory of marketing ethics. Journal of the Academy of Marketing Science. 18(2), 163-171.
        • Murphy, G. B., Trailer, J.W., Hills, R.C., (1996), Measuring performance in entrepreneurship research. Journal of business research. 36, 23-15.
        • Putney, S., & Middleton, R. (1961). Dimensions and correlates of religious ideologies. Social Forces, 39(4), 285-290.
        • Scott J. Vitell., Saviour L. Nwachukwu & James H. Barnes, (1993), The Effects of Culture on Ethical Decision-Making: An Application of Hofstede's Typology. Journal of Business Ethics, 12, 753-760.
        • Sen. Amartya, (1997), Economics, Business Principles and Moral Sentiments, Business Ethics Quarterly, Vol. 7, No. 3, pp: 5-15.
        • Shanahan.Kevin J and Hyman.Michael R., (2003), The Development of a Virtue Ethics Scale,, Journal of Business Ethics,January, Volume 42, Issue 2, pp: 197-208.
        • Stead.W. Edward,. Worrell.Dan L and Stead. Jean Garner, (1990), An Integrative Model for Understanding and Managing Ethical Behavior in Business Organizations, Journal of Business Ethics,V. 9,NO,3,p:233-242.
          • Upadhyay, Y., & Singh. S.K., (2010), In Favor of Ethics in Business: The Linkage between Ethical Behavior and Performance. Journal of Human Values, 16, 9-19.