طراحی بوم مدل کسب‌و‌کار رسانه‌های اجتماعی نوپای بومی با جهت‌گیری راهبرد تمرکز پورتر

نوع مقاله : مقالات پژوهشی آمیخته

نویسندگان

1 استادیار دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما

2 دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی

3 کارشناسی ارشد مدیریت رسانه، دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

اتخاذ راهبرد رقابتی مناسب و طراحی مدل کسب‌وکار کارآمد برای استارتاپ‌های ایرانی فعال در حوزۀ رسانه‌های اجتماعی می‌تواند موجبات افزایش رقابت‌پذیری این شرکت‌ها در مواجهه با نمونه‌های قدرتمند خارجی را فراهم کند. در این پژوهش راهبرد تمرکز پورتر به‌عنوان راهبرد رقابتی استفاده شده و تأثیر اتخاذ آن بر عناصری از مدل کسب‌وکار مطالعه شده است. هدف این پژوهش، یافتن ویژگی‌های این عناصر به‌منظور کمک به طراحی مدل کسب‌وکار رقابت‌پذیر برای رسانه‌های اجتماعی بومی بوده است. این پژوهش براساس هدف، کاربردی بوده و در آن از روش دلفی و یک پنل 12 نفره از خبرگان حوزة رسانه‌های اجتماعی، در یک مرحله مصاحبه و دو مرحله پرسشنامه برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده شده است و در نهایت به تبیین ویژگی‌های 5 عنصر «بخش‌های مشتری»، «ارزش‌های پیشنهادی»، «کانال‌های توزیع»، «ارتباط با مشتری» و «جریان‌های درآمدی» پرداخته است. این پژوهش ضمن تعریف ترکیب بدیعی از دو نوع از بخش‌های مشتری، یعنی «بازار چندوجهی» و «بازار گوشه‌ای»، دسته‌بندی به‌نسبت کاملی از بخش‌‌های مشتری برای یک رسانۀ اجتماعیِ بومی تحت تأثیر راهبرد تمرکز پورتر ارائه کرده و برای هریک از این بخش‌ها، ارزش پیشنهادی، کانال‌های توزیع، ارتباط با مشتری و جریان درآمدی پیشنهاد داده است

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Disign

نویسندگان [English]

  • Siavash Salavatian 1
  • Mohammadreza Taghva 2
  • Milad Godarzi 3
1 Assistant professor at Communication and Media Faculty, IRIB University
2 Associate professor at Management and Accounting Faculty, Allameh Tabatabaei University
3 Media Management M.A., Allameh Tabatabaei University
چکیده [English]

اتخاذ استراتژی رقابتی مناسب و طراحی مدل کسب و کار کارآمد برای استارتاپ‌های ایرانی فعال در حوزه رسانه‌های اجتماعی می‌تواند موجبات افزایش رقابت‌پذیری این شرکت‌ها در مواجهه با نمونه‌های قدرتمند خارجی را فراهم آورد. در این پژوهش استراتژی تمرکز پورتر بعنوان استراتژی رقابتی مورد استفاده قرار گرفته و تأثیر اتخاذ آن بر عناصری از مدل کسب و کار مطالعه شده است. هدف، یافتن ویژگی‌های این عناصر بمنظور کمک به طراحی مدل کسب و کار رقابت‌پذیر برای رسانه‌های اجتماعی بومی بوده است. این پژوهش براساس هدف کاربردی بوده و در آن از روش دلفی و یک پنل 12 نفره از خبرگان حوزه رسانه‌های اجتماعی، در یک مرحله مصاحبه و دو مرحله پرسشنامه برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده شده است و نهایتاً به تبیین ویژگی‌های 5 عنصر «بخش‌های مشتری»، «ارزش‌های پیشنهادی»، «کانال‌های توزیع»، «ارتباط با مشتری» و «جریان‌های درآمدی» پرداخته است. این پژوهش ضمن تعریف ترکیب بدیعی از دو نوع از بخش‌های مشتری، یعنی «بازار چندوجهی» و «بازار گوشه‌ای»، دسته‌بندی نسبتاً کاملی از بخش‌‌های مشتری برای یک رسانه اجتماعیِ بومی تحت تأثیر استراتژی تمرکز پورتر ارائه کرده و برای هریک از این بخش‌ها، ارزش پیشنهادی، کانال‌های توزیع، ارتباط با مشتری و جریان درآمدی پیشنهاد داده است.

کلیدواژه‌ها [English]

  • استراتژی‌های عمومی پورتر
  • رسانه‌ اجتماعی بومی
  • کانواس
  • مدل کسب و کار
  • استارت‌آپ
آزادنیا، م.، ثقفی، م.، قیافه داودی، ف.، هادی زاده، آ. (1390). مدل های کسب‌وکار در شبکه های اجتماعی، تهران:پژوهشکده فناوری اطلاعات مرکز تحقیقات مخابرات ایران.
استروالدر، الکساندر و ایو پیگنیور(1396). خلق مدل کسب‌وکار، ترجمه غلامرضا توکلی، بابک وطن‏ دوست، حسام‏ الدین ساروقی و بهامین توفیقی. تهران: انتشارات آریانا قلم.
پایگاه آماری استاتیستا (۲۰۱۷)، بازیابی از:
پایگاه اقتصادآنلاین (1396)، بازیابی از:
yon.ir/sWcML
پورتر، مایکل(۱۳۸۳). استراتژی رقابتی، ترجمه عباس مهرپویا و جهانگیر مجیدی، تهران: انتشارات رسا.
توکلی، غ.، رمضان، م.، ساروقی، ح. (۱۳۹۱). تحلیل رابطه مدل کسب‌وکار و راهبردهاى ژنریک پورتر در سازمان. نشریه علمى - پژوهشى مدیریت نوآوری، سال اول، شماره ۱، ۷۷-۹۷.
دیوید، فرد آر. (1386). مدیریت استراتژیک. ترجمه علی پارسائیان و محمد اعرابی.تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
چیت‌سازیان، هستی، کامیز طالبی و امیر محب‌علی (1396). شناسایی و اولویت‏ بندی رایج ترین روش های تأمین مالی خودراه انداز در کسب‌وکارهای نوپای حوزه IT، فصلنامه توسعه کارآفرینی، 10(1)، 61-79.
حسن‌زاده، ف. (1393). سنجش تأثیر استراتژی‌های مدل پورتر بر مدل کسب‌وکار در شرکت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) استان بوشهر
راپا، مایکل (۲۰۰۳). مدل‌های  کسب‌وکار در فضای وب.
رمضانی لارمایی، الف.، ایوب، م. (۱۳۹۵). مدل‌ها و استراتژی های کسب‌وکار وب2، دومین کنفرانس بین المللی مدیریت و فناوری اطلاعات و ارتباطات، تهران، شرکت خدمات برتر
فرهنگی،ع.، قراگوزلو، ع.، صلواتیان، س.(1389)، «توجه» حکمرانی جدید در اقتصاد رسانه، پژوهش های ارتباطی، 17(63)، 91-114.
قربانی، ر. (1391). مدل‌های کسب‌وکار جدید در صنعت نشر دیجیتال چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌رو، فصلنامه تحلیلی پژوهشی کتاب مهر، شماره ششم، 4-21
عباسی، ح. (۱۳۹۴). مطالعات اقتصادی توسعه رسانه های اجتماعی. معاونت محتوای مرکز ملی فضای مجازی.
ندافی، راضیه و مصطفی احمدوند (1396). شناسایی و اولویت‌بندی پیشران‌های توسعۀ کسب‌وکارهای نوپا (استارت آپ‌ها) با استفاده از روش‌‌شناسی کیو، توسعه کارآفرینی، 10(3)، 517-534.
Rappa, Michael (2003), “Business Models on the web”, Retriver form: http://digitalenterprise.org/models/models.html
Osterwalder, A. (2004), "The Business Model Ontology – a proposition in a design sience Approach". Lausanne, Switzerland: Ph.D. thesis, In Institute d’Information et Organization, University of Lausanne, Ecole DesHautes Etudes Commercial HEC, 173 pages.
Xiaoyan Hu (2011),"Social Media Business Model Analysis - Case Tencent, Facebook, and Myspace", Department of Information and Service Economy Aalto University School of Economics